Cách chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác

Mức giảm trừ người phụ thuộc. Cách thay đổi - chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác hay từ vợ sang chồng online trên eTax và Dịch vụ công. Có hình ảnh hướng dẫn chi tiết các bước.

Quy định về người phụ thuộc mới nhất

1. Mức giảm trừ người phụ thuộc năm 2026

Giảm trừ gia cảnh (bản thân và người phụ thuộc) là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế của người lao động là cá nhân cư trú trước khi tính thuế thu nhập cá nhân (TNCN) phải nộp đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của họ (theo Khoản 1 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025).

2. Quy định về đăng ký người phụ thuộc, thay đổi người phụ thuộc

➧ Đăng ký người phụ thuộc

Nguyên tắc xác định mức giảm trừ gia cảnh người phụ thuộc: Mỗi NPT chỉ được tính giảm trừ 1 lần vào một người nộp thuế trong 1 năm tính thuế.

Trường cả 2 người cùng đăng ký giảm trừ gia chung 1 NPT thì sẽ phát sinh tình trạng 1 NPT được tính giảm trừ 2 lần thì khi đó xảy ra các vấn đề sau:

• Hồ sơ quyết toán thuế TNCN của cả 2 người sẽ bị hệ thống thuế từ chối giải quyết cho đến khi khắc phục sai sót;
• 1 trong 2 người nộp thuế bị cơ quan thuế loại bỏ quyền giảm trừ, khi đó sẽ bị tính lại thu nhập chịu thuế và có thể phải nộp bổ sung thêm số thuế và số tiền nộp phạt đó trước đó đã giảm trừ sai.

Ví dụ 1: 

2 vợ chồng có 1 người con đủ điều kiện đăng ký làm NPT, thì không được cùng đăng ký con là NPT để được giảm trừ gia cảnh trong cùng 1 năm. Cụ thể, nếu chồng đã đăng ký giảm trừ gia cảnh NPT cho con từ tháng 01 đến tháng 12 tại công ty A thì vợ:

• Không được đăng ký giảm trừ gia cảnh cho con tại công ty B (nếu chưa đăng ký);
• Hoặc nếu năm trước đã đăng ký giảm trừ gia cảnh cho con thì phải báo giảm cho người con đó tại công ty B từ tháng 1 đến tháng 12/2026.

➤ Tham khảo chi tiết: Dịch vụ quyết toán thuế TNCN - Chỉ từ 1.000.000 đồng.

➧ Thay đổi người phụ thuộc

Việc thay đổi NPT hay chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác thường xảy ra khi thu nhập thay đổi hoặc khi người phụ thuộc không còn đáp ứng điều kiện là NPT nữa.

Ví dụ 2:

2 vợ chồng có 1 người con đủ điều kiện đăng ký làm NPT từ tháng 01/2026, chồng đăng ký con là NPT tại công A. Đến tháng 08/2026, chồng nghỉ việc và vợ muốn đăng ký con làm NPT của mình.

Khi đó:

• Việc chuyển đổi NPT chỉ có hiệu lực áp dụng từ năm tính thuế tiếp theo - năm 2027;
• Người chồng sẽ tính giảm trừ từ tháng 1 đến hết tháng 12/2026, người vợ được tính giảm trừ bắt đầu từ tháng 01/2027.

➤ Tham khảo chi tiết: Điều kiện đăng ký người phụ thuộc.

Quy trình chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác

Trình tự các bước chuyển người phụ thuộc như sau:

Chi tiết các bước như sau:

➧ Bước 1: Chốt thời điểm chuyển NPT

Người nộp thuế mới và người nộp thuế hiện tại cần xác định rõ thời điểm chuyển NPT để tránh tình trạng bị trùng thời gian giảm trừ NPT trong cùng 1 năm. Cụ thể:

• Người nộp thuế hiện tại: Tính giảm trừ đến thời điểm nào? (Ví dụ: Giảm trừ đến tháng 12/2026).
• Người nộp thuế mới: Bắt đầu tính giảm từ thời điểm nào? (Ví dụ: Giảm trừ từ tháng 01/2027).

➧ Bước 2: Người hiện tại báo giảm NPT

Người nộp thuế hiện tại đang được giảm trừ NPT thực hiện thủ tục báo giảm NPT (thay đổi thông tin, kê khai thời điểm kết thúc giảm trừ gia cảnh).

➧ Bước 3: Người mới đăng ký NPT

Sau khi hoàn thành thủ tục báo giảm NPT, người nộp thuế mới thực hiện đăng ký NPT và kê khai thời điểm bắt đầu tính giảm trừ. 

Người nộp thuế mới có thể tự thực hiện thủ tục hoặc ủy quyền cho đơn vị chi trả thu nhập đăng ký NPT theo quy định.

➧ Bước 4: Kiểm tra kết quả đăng ký

Sau khi nộp thành công hồ sơ, người nộp thuế mới cần kiểm tra trạng thái xử lý để bảo đảm:

• Người nộp thuế cũ đã được cơ quan thuế ghi nhận kết thúc giảm trừ;
• Người nộp thuế mới đã được cơ quan thuế ghi nhận đăng ký người phụ thuộc.

Cách thay đổi người phụ thuộc trên eTax và Dịch vụ công

1. Cách báo giảm người phụ thuộc cho người nộp thuế cũ

Người nộp thuế cũ thực hiện thủ tục báo giảm người phụ thuộc theo trình tự các bước như sau:

➧ Bước 1: Đăng nhập Cổng dịch vụ công thuế nhà nước

• Truy cập đường link https://dichvucong.gdt.gov.vn/tthc/homelogin ➜ chọn “Đăng nhập”;
• Chọn “Đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử” ➜ chọn “Cá nhân”;
• Tiếp theo, đăng nhập bằng cách quét mã QR thông qua ứng dụng VNeID hoặc nhập số CCCD và mật khẩu VNeID.

➧ Bước 2: Tìm kiếm khai 08-MST theo Thông tư 90/2026/TT-BTC

• Chọn “Thủ tục hành chính” ➜ tại ô “mã thủ tục hành chính” nhập mã 1.008503;
• Tại ô tờ khai, nhập “08-MST” ➜ chọn  tờ khai 08-MST - Tờ khai điều chỉnh, bổ sung thông tin đăng ký thuế (TT90/2026);
• Nhấn “Tìm kiếm” ➜ chọn “Nộp hồ sơ”.

➧ Bước 3: Kê khai thay đổi thông tin người phụ thuộc trên mẫu 20-ĐK-TCT.

• Chọn “Thay đổi thông tin đối với người phụ thuộc (Mẫu tờ khai 20-ĐK-TCT)” ➜ chọn “Tiếp tục” ➜ hệ thống hiển thị thông tin của người nộp thuế;
• Chọn cơ quan thuế đăng ký theo địa chỉ thường trú hoặc tạm trú;
• Tại mục 6, nhập thông tin người phụ thuộc và thông tin đăng ký giảm trừ gia cảnh;
• Nếu có nhiều người phụ thuộc, chọn “Thêm dòng” để bổ sung thông tin;
• Khai chính xác thời điểm kết thúc tính giảm trừ đối với người phụ thuộc.

➧ Bước 4: Hoàn thành kê khai.

• Sau khi nhập xong thông tin, bạn chọn “Hoàn thành kê khai”;
• Tiếp theo, bạn kiểm tra lại toàn bộ nội dung tờ khai, nếu cần chỉnh sửa thì ấn “Quay lại” để chỉnh sửa;
• Thông tin trên tờ khai chính xác ➜ nhập mã captcha ➜ chọn “Nộp tờ khai”.

➧ Bước 5: Nộp hồ sơ.

• Hệ thống gửi mã OTP về email bạn đăng ký  ➜ bạn nhập mã OTP;
• Kiểm tra thông tin và “chọn “nộp hồ sơ” để hoàn tất thủ tục.

2. Cách đăng ký người phụ thuộc cho người nộp thuế mới

Sau khi người nộp thuế cũ báo giảm người phụ thuộc xong, thì người nộp thuế mới thực hiện đăng ký người phụ thuộc để được tính giảm trừ gia cảnh.

Có 3 cách thực hiện đăng ký người phụ thuộc như sau:

• Cách 1: Đăng ký người phụ thuộc trên Dịch vụ công;
• Cách 2: Đăng ký người phụ thuộc trên eTax Mobile;
• Cách 3: Ủy quyền cho tổ chức, doanh nghiệp chi trả thu nhập đăng ký người phụ thuộc

2.1. Cách 1: Đăng ký người phụ thuộc trên Dịch vụ công

Trình tự các bước đăng ký NPT như sau:

➧ Bước 1 & Bước 2: Thực hiện thao tác tương tự như thủ tục báo giảm người phụ thuộc bên trên.

➧ Bước 3: Kê khai thông tin người phụ thuộc trên mẫu 20-ĐK-TCT.

• Chọn “Thay đổi thông tin đối với người phụ thuộc (Mẫu tờ khai 20-ĐK-TCT)” ➜ chọn “Tiếp tục” ➜ hệ thống hiển thị thông tin của người nộp thuế;
• Chọn cơ quan thuế đăng ký theo địa chỉ thường trú hoặc tạm trú;
• Tại mục 6, nhập thông tin người phụ thuộc và thông tin đăng ký giảm trừ gia cảnh;
• Nếu có nhiều người phụ thuộc, chọn “Thêm dòng” để bổ sung thông tin;
• Khai chính xác thời điểm bắt đầu tính giảm trừ đối với người phụ thuộc.

Lưu ý:

Khi kê khai, người nộp thuế cần xác định chính xác thời điểm bắt đầu tính giảm trừ gia cảnh cho kỳ tính thuế năm tiếp theo, đảm bảo không trùng với thời gian được giảm trừ gia cảnh với người nộp thuế cũ.

➧ Bước 4: Tải hồ sơ liên quan

• Người nộp thuế tải lên các giấy tờ, tài liệu theo yêu cầu của hệ thống ➜ chọn “Tiếp tục”.

➧ Bước 5: Kiểm tra lại thông tin trên tờ khai và nộp hồ sơ

• Bạn thực hiện kiểm tra lại toàn bộ nội dung tờ khai ➜ nhập mã captcha ➜ chọn “Nộp tờ khai”.
• Hệ thống gửi mã OTP về email bạn đăng ký  ➜ bạn nhập mã OTP;
• Kiểm tra thông tin và “chọn “nộp hồ sơ” để hoàn tất thủ tục.

2.2. Cách 2: Thay đổi người phụ thuộc trên eTax Mobile

➧ Bước 1: Đăng nhập app eTax Mobile ➜ chọn dịch vụ “Đăng ký thuế”;

➧ Bước 2: Chọn “Kê khai hồ sơ đăng ký thuế” ➜ chọn “Mã TTHC 1.008499” ➜ chọn “Nộp hồ sơ”;

➧ Bước 3: Chọn “Thêm mới người phụ thuộc”;

➧ Bước 4: Kê khai đầy đủ thông tin người phụ thuộc ➜ nhập mã Captcha ➜ chọn “Thêm mới”;

➧ Bước 5: Kiểm tra và đảm bảo thông tin kê khai chính xác ➜ nhập mã OTP để xác thực ➜ chọn “Nộp tờ khai” để hoàn tất đăng ký người phụ thuộc.

2.3. Cách 3: Hướng dẫn doanh nghiệp đăng ký người phụ thuộc trên Dịch vụ công

Trường hợp người nộp thuế không tự thực hiện thủ tục đăng ký người phụ thuộc thì có thể ủy quyền cho doanh nghiệp hoặc tổ chức chi trả thu nhập đăng ký người phụ thuộc.

Sau đây Quốc Việt sẽ hướng dẫn doanh nghiệp đăng ký người phụ thuộc trên Dịch vụ công.

➧ Bước 1: Hồ sơ người nộp thuế cần chuẩn bị

➧ Bước 2: Hồ sơ doanh nghiệp cần chuẩn bị

Sau khi nhận được văn bản ủy quyền, thông tin người phụ thuộc của người lao động, doanh nghiệp thực hiện lập tờ khai đăng ký thuế mẫu số 20-ĐK-TH-TCT.

 Tờ khai đăng ký thuế mẫu số 20-ĐK-TH-TCT.

➧ Bước 3: Nộp hồ sơ đăng ký

Doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc trực tuyến theo qua hệ thống kê khai thuế hoặc Cổng dịch vụ công thuế nhà nước theo quy định.

3 lỗi phổ biến khi làm thủ tục chuyển người phụ thuộc

Khi thực hiện thủ tục chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác, người nộp thuế cần chú ý 3 lỗi phổ biến sau để tránh kê khai sai thông tin, sai thời điểm hoặc phát sinh dữ liệu trùng lặp:

➧ Người nộp thuế cũ chưa hoàn tất báo giảm NPT nhưng người nộp thuế mới đã thực hiện đăng ký NPT có thể khiến thông tin, dữ liệu NPT bị trùng.

➧ Thực hiện chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác trong cùng 1 năm tính thuế. 

Ví dụ: 

• Tháng 6/2026, người chồng làm thủ tục kết thúc giảm trừ cho NPT là con và từ tháng 7/2026, người vợ đăng ký giảm trừ NPT cho cùng người con này. Đây là lỗi hay mắc phải.
• Theo quy định, 1 người phụ thuộc chỉ được đăng ký giảm trừ cho 1 người nộp thuế trong 1 năm tính thuế. Nếu muốn chuyển người phụ thuộc là con từ chồng sang vợ thì việc thay đổi này sẽ được áp dụng từ năm tính thuế tiếp theo.

➧ Không kiểm tra kết quả sau khi nộp hồ sơ.

Hồ sơ được nộp thành công không đồng nghĩa đã báo giảm NPT hay đăng ký NPT thành công. Vì vậy, sau khi thực hiện thủ tục, bạn nên kiểm tra trạng thái xử lý để bảo đảm dữ liệu của người phụ thuộc đã được cơ quan thuế ghi nhận.

Câu hỏi thường gặp khi chuyển người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh

1. Từ 2026, người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh bao nhiêu tiền?

Từ kỳ tính thuế năm 2026 mức giảm trừ gia cảnh với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng

2. 1 người phụ thuộc được đăng ký cho mấy người cùng lúc?

Theo quy định, 1 người phụ thuộc chỉ được đăng ký giảm trừ cho 1 người nộp thuế trong 1 năm tính thuế. 

3. Các bước chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác?

Để thay đổi - chuyển NPT từ người này sang người khác thì bạn cần thực hiện theo trình tự như sau:

• Bước 1: Chốt thời điểm chuyển NPT;
• Bước 2: Người hiện tại báo giảm NPT;
• Bước 3: Người mới đăng ký NPT;
• Bước 4: Kiểm tra kết quả đăng ký.

➤➤ Xem chi tiết: Quy trình chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác.

4. Khi báo giảm/đăng ký phụ thuộc có cần đến trực tiếp cơ quan thuế không?

Không. Người nộp thuế có thể tự thực hiện thủ tục báo giảm người phụ thuộc và thủ tục đăng ký người phụ thuộc online trên Cổng dịch vụ công quốc gia/tài khoản eTax Mobile hoặc ủy quyền cho đơn vị chi trả thu nhập làm thủ tục đăng ký, thay đổi người phụ thuộc theo quy định.

5. Khi làm thủ tục chuyển người phụ thuộc cần lưu ý gì?

Khi thực hiện thay đổi người phụ thuộc hay chuyển người phụ thuộc từ người này sang người khác, bạn cần lưu ý 3 điểm sau:

• Thời điểm kết thúc giảm trừ của người nộp thuế cũ;
• Thời điểm bắt đầu giảm trừ của người nộp thuế cũ;
• Trạng thái xử lý hồ sơ báo giảm/đăng ký NPT.

Kim Sen - Chuyên viên Kế toán thuế Quốc Việt