Các khoản phụ cấp phải đóng - không phải đóng BHXH 2026

Tiền lương đóng BHXH. Các khoản phụ cấp không phải đóng BHXH, phải đóng BHXH 2026. Phụ cấp chuyên cần & phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp độc hại… có đóng BHXH không?

Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc được xác định rõ ràng hơn, giúp doanh nghiệp và người lao động dễ dàng tuân thủ. Việc phân biệt các khoản thu nhập tính đóng hay không tính đóng BHXH rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hưu trí, ốm đau, thai sản... của người lao động và nghĩa vụ của người sử dụng lao động.

Tiền lương đóng BHXH là gì?

Theo Khoản 1 Điều 7 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, tiền lương đóng BHXH (hay tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc) là tiền lương hàng tháng, bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác (áp dụng chủ yếu cho người lao động thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định).

Cụ thể như sau:

• Mức lương theo công việc hoặc chức danh: Mức lương trả theo thời gian (tháng) theo công việc/chức danh, được xây dựng trên thang lương, bảng lương theo Điều 93 Bộ luật Lao động 2019 và thỏa thuận trong hợp đồng lao động.
• Phụ cấp lương: Các khoản phụ cấp cố định, trả đều hàng tháng, nhằm bù đắp điều kiện lao động, tính chất công việc, điều kiện sinh hoạt, thu hút lao động. Phụ cấp phải được ghi rõ trong hợp đồng lao động và không phụ thuộc vào kết quả, năng suất lao động.
• Các khoản bổ sung khác: Khoản tiền có mức xác định cụ thể, ghi trong hợp đồng lao động, trả ổn định, thường xuyên trong từng kỳ lương (không biến động theo năng suất hoặc chất lượng công việc).

Lưu ý:

• Mức đóng tối thiểu thường không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng (theo quy định riêng);
• Mức đóng tối đa bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng;
• Đối với cán bộ, công chức, viên chức (chế độ tiền lương do Nhà nước quy định) thì căn cứ vào tiền lương chức vụ, ngạch bậc kèm phụ cấp chức vụ, thâm niên vượt khung, thâm niên nghề...

➤ Tham khảo bài viết: 

• Đối tượng tham gia BHXH bắt buộc;
• Tỷ lệ và mức lương đóng bảo hiểm xã hội.

Các khoản phụ cấp không phải đóng BHXH 2026

Tại tiết c2 Điểm c Khoản 5 Điều 3 Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH ngày 12/11/2020 quy định, tiền lương tháng đóng BHXH không bao gồm các khoản chế độ, phúc lợi khác, đặc biệt là những khoản phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh hoặc mang tính hỗ trợ, trợ cấp.

Như vậy, các khoản không phải đóng BHXH bắt buộc bao gồm:

• Tiền thưởng theo Điều 104 Bộ luật Lao động (gồm tiền thưởng năng suất, thưởng kết quả kinh doanh, thưởng Tết, lương tháng 13...);
• Tiền thưởng sáng kiến;
• Tiền ăn giữa ca;
• Các khoản hỗ trợ: xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, giữ trẻ, nuôi con;
• Hỗ trợ khi người lao động có thân nhân tử vong, kết hôn, sinh nhật, hoặc trợ cấp khó khăn do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;
• Các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động, không xác định mức tiền cố định hoặc không trả ổn định hàng tháng.

Lưu ý:

Các khoản phụ cấp, thu nhập không phải đóng BHXH bắt buộc phải được ghi rõ ràng thành mục riêng trong hợp đồng lao động và không mang tính chất lương cố định.

➤ Tham khảo bài viết: 

• Hợp đồng lao động điện tử là gì?
• So sánh hợp đồng lao động và hợp đồng cộng tác viên.

Các khoản phụ cấp phải đóng BHXH 2026

Theo quy định về tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, tiêu chí xác định các khoản phụ cấp phải tính đóng BHXH bao gồm:

• Khoản phụ cấp gắn trực tiếp với chức danh, vị trí công việc;
• Được trả ổn định vào kỳ lương hàng tháng;
• Mức phụ cấp được xác định cụ thể cùng với tiền lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động.

Dưới đây là bảng chi tiết các khoản phụ cấp phải đóng BHXH bắt buộc:

Các câu hỏi thường gặp về các khoản phụ cấp không đóng, phải đóng BHXH

1. Phụ cấp trách nhiệm có phải đóng bảo hiểm xã hội không?

Có. Phụ cấp trách nhiệm là khoản phụ cấp gắn trực tiếp với chức danh, vị trí công việc của người lao động, được chi trả ổn định theo tiền lương hàng tháng và được thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng lao động. Do đó, phụ cấp trách nhiệm phải được tính đóng BHXH.

2. Tiền lương tháng 13 và tiền làm thêm giờ (tăng ca) có phải đóng BHXH bắt buộc không?

Hai khoản này không phải đóng BHXH bắt buộc. Cụ thể:

• Tiền lương tháng 13 bản chất là khoản tiền thưởng dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và mức độ hoàn thành công việc của người lao động (theo Điều 104 Bộ luật Lao động), nên không được tính là lương để đóng BHXH.
• Tiền làm thêm giờ là khoản thu nhập biến đổi tùy thuộc vào thời gian tăng ca thực tế phát sinh trong tháng, không phải là mức lương cố định thỏa thuận trả định kỳ, nên không nằm trong diện tính đóng BHXH.

3. Các khoản phụ cấp nào phải đóng BHXH?

Các khoản phụ cấp phải tính đóng BHXH bao gồm:

• Phụ cấp chức vụ, chức danh;
• Phụ cấp trách nhiệm;
• Phụ cấp nặng nhọc, độc hại;
• Phụ cấp thâm niên;
• Phụ cấp khu vực;
• Phụ cấp thu hút;
• Phụ cấp lưu động;
• Khoản phụ cấp khác có tính chất tương tự.

4.  Hàng tháng được nhận phụ cấp độc hại có đóng BHXH không?

Có. Phụ cấp độc hại là khoản phụ cấp gắn trực tiếp với vị trí công việc, được chi trả ổn định theo tiền lương hàng tháng và được ghi rõ ràng thành mục riêng trong hợp đồng lao động. Do đó, phụ cấp độc hại phải được tính đóng BHXH.

5. Tiền phụ cấp chuyên cần có đóng BHXH không?

Không. Tiền phụ cấp chuyên cần người lao động nhận được thay đổi tùy theo số ngày đi làm đầy đủ, không nghỉ phép nên không được tính đóng BHXH.

6. Công ty ghi gộp trợ cấp xăng xe, điện thoại vào mức lương chính thì có bị tính đóng BHXH không?

Có. Chỉ các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại... được ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động mới thuộc nhóm không tính đóng BHXH. 

Trường hợp công ty ghi gộp chung tất cả thành một khoản "Mức lương: XX triệu đồng/tháng" mà không tách riêng rõ ràng, cơ quan bảo hiểm xã hội khi thanh tra sẽ coi toàn bộ số tiền đó là lương chính và truy thu đóng BHXH cho phần gộp này.

7. Doanh nghiệp chỉ đóng BHXH trên mức lương cơ bản, không tính các khoản phụ cấp và bổ sung thì có vi phạm không? 

Có. Từ ngày 01/07/2025, cơ quan BHXH sẽ kiểm tra chặt chẽ hơn dựa trên hợp đồng lao động và bảng lương thực tế. Nếu các khoản phụ cấp và bổ sung đáp ứng điều kiện phải tính đóng BHXH (cố định, ổn định) thì doanh nghiệp bị tính là vi phạm quy định về BHXH và có thể bị truy đóng, phạt và người lao động bị ảnh hưởng quyền lợi sau này.

Tiến Đạt - Chuyên viên Kế toán thuế Quốc Việt