Chế độ kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152 gồm: Sổ sách kế toán hộ kinh doanh, tổ chức công tác kế toán và quy định lưu trữ chứng từ kế toán mới nhất.
Áp dụng chế độ kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152 - Từ 01/01/2026
Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh (HKD), cá nhân kinh doanh (CNKD) thực hiện chế độ kế toán theo Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính thay cho Thông tư 88/2021/TT-BTC.
➧ Phạm vi áp dụng:
- Hộ kinh doanh cá thể, cá nhân kinh doanh thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kế toán;
- Hoạt động kinh doanh của HKD, CNKD thuộc các ngành nghề: sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ (bao gồm cả HKD, CNKD có doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng).
➧ Nội dung chính:
- Quy định mẫu sổ sách kế toán áp dụng cho HKD, CNKD thuộc 1 trong 3 trường hợp sau:
- Thuộc đối tượng không phải chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN;
- Thuộc đối tượng phải chịu thuế GTGT, phải nộp thuế TNCN;
- Thuộc đối tượng chịu thuế của các loại thuế khác (thuế tài nguyên, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường…).
- Các quy định chung về tổ chức công tác kế toán gồm:
- Ghi chép sổ sách kế toán;
- Quản lý doanh thu, chi phí và lưu trữ chứng từ.
- Quy định về lưu trữ tài liệu, sổ sách kế toán, thời hạn lưu trữ và các mẫu sổ sách theo dõi kế toán, theo dõi nghĩa vụ thuế.
➤ Tham khảo bài viết: Cách tính thuế hộ kinh doanh - Mới nhất 2026.
Chế độ kế toán - Sổ sách kế toán hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh
1. Cá nhân, HKD được miễn thuế GTGT và thuế TNCN
➧ Đối tượng áp dụng: HKD, CNKD có mức doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống.
➧ Phương pháp tính thuế: Không chịu thuế GTGT và thuế TNCN.
➧ Mẫu sổ sách kế toán: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (theo mẫu số S1a-HKD)
➧ Chứng từ kế toán: Không có.
➧ Mục đích ghi chép sổ sách kế toán:
- Ghi nhận doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ thực tế để làm căn cứ kê khai, xác định HKD, CNKD có thuộc đối tượng phải chịu thuế GTGT và thuế TNCN theo quy định pháp luật về thuế hay không;
- Theo dõi, đối chiếu với cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế.
2. Cá nhân, HKD nộp thuế TNCN và thuế GTGT theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu
➧ Đối tượng áp dụng: HKD, CNKD có tổng doanh thu năm trên 1 tỷ - 3 tỷ đồng và lựa chọn nộp thuế TNCN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
➧ Phương pháp tính thuế:
- Thuế GTGT = Doanh thu tính thuế x Tỷ lệ % GTGT theo ngành nghề;
- Thuế TNCN = (Doanh thu - 1 tỷ) x Thuế suất thuế TNCN.
➧ Mẫu sổ sách kế toán: Sổ doanh thu hàng hóa, dịch vụ (mẫu số S2a-HKD).
➧ Chứng từ kế toán: Hóa đơn và các loại chứng từ khác.
➧ Mục đích ghi chép sổ sách kế toán:
Ghi nhận doanh thu theo từng nhóm ngành nghề kinh doanh có cùng tỷ lệ % thuế GTGT hoặc có cùng mức tính thuế suất thuế TNCN, cụ thể:
- Trường hợp HKD, CNKD có nhiều nhóm ngành nghề khác nhau, sổ này có thể lập sổ mẫu S2a-HKD chi tiết cho từng ngành nghề kinh doanh để tính thuế GTGT và thuế TNCN;
- Trường hợp cơ quan thuế cung cấp dữ liệu nộp thuế GTGT và thuế TNCN thì HKD, CNKD sử dụng sổ kế toán này để đối chiếu với số liệu của cơ quan thuế.
3. Cá nhân, HKD nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế và thuế GTGT theo doanh thu
➧ Đối tượng áp dụng:
- HKD, CNKD có doanh thu năm trên 3 tỷ đồng;
- HKD, CNKD có doanh thu năm trên 1 tỷ - 3 tỷ đồng và lựa chọn nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế.
➧ Phương pháp tính thuế:
- Thuế GTGT = Doanh thu tính thuế x Tỷ lệ % GTGT theo ngành nghề;
- Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế x Thuế suất thuế TNCN.
Từ 2026, mức thuế suất thuế TNCN theo doanh thu tính thuế như sau:
- Doanh thu năm trên 1 tỷ - 3 tỷ đồng: 15%;
- Doanh thu năm trên 3 tỷ - 50 tỷ đồng: 17%;
- Doanh thu năm trên 50 tỷ đồng: 20%.
➧ Mẫu sổ sách kế toán:
- Mẫu S2b-HKD: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ;
- Mẫu S2c-HKD: Sổ chi tiết doanh thu, chi phí;
- Mẫu S2d-HKD: Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa;
- Mẫu S2e-HKD: Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa.
➧ Mục đích ghi chép sổ sách kế toán:
- Ghi nhận doanh thu riêng biệt cho từng nhóm ngành nghề kinh doanh để tính thuế GTGT, thuế TNCN;
- Thực hiện theo dõi, đối chiếu số liệu thuế phải nộp so với số liệu cơ quan thuế cung cấp;
- Quản lý, theo dõi tình hình xuất, nhập, tồn tại kho cho từng vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa;
- Theo dõi tình hình thu, chi bằng tiền mặt hoặc bằng tiền gửi ngân hàng trong tài khoản của HKD, CNKD.
➧ Chứng từ kế toán:
- Hóa đơn;
- Bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ;
- Các chứng từ kế toán khác.
4. Cá nhân, HKD phải chịu các loại thuế khác
➧ Đối tượng áp dụng: HKD, CNKD thuộc diện phải nộp các loại thuế khác như: Thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường… khi hoạt động kinh doanh thì phải mở sổ theo dõi riêng cho các loại thuế khác phải nộp khi có phát sinh.
➧ Phương pháp tính thuế: Áp dụng theo quy định hiện hành của pháp luật về thuế của từng loại thuế.
➧ Mẫu sổ sách kế toán: Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác (Mẫu số S3a-HKD).
➧ Mục đích ghi chép sổ sách kế toán: Ghi nhận, theo dõi và làm căn cứ để đối chiếu số thuế phải nộp với cơ quan thuế.
➤ Tham khảo bài viết: 7 loại sổ sách kế toán của hộ kinh doanh.
Quy định về hình thức tổ chức công tác kế toán hộ kinh doanh
Chủ hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh tự thực hiện ghi chép sổ sách kế toán, hoặc có thể bố trí người khác làm kế toán, cụ thể:
- Thuê người bên ngoài hoặc bố trí người thân ( như cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em ruột) làm kế toán, điều hành, quản lý, làm thủ kho, thủ quỹ hoặc người phụ trách việc mua, bán tài sản kiêm nhiệm làm kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
- Thuê các công ty cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói (khoảng 600.000 đồng/tháng trở lên).
Quy định lưu trữ chứng từ kế toán mới nhất cho hộ kinh doanh
Trong quá trình hoạt động, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh cần chú trọng việc kiểm tra và lưu giữ chứng từ, hồ sơ kế toán. Một số điểm cần thực hiện gồm:
➧ Đảm bảo tính hợp pháp: Hóa đơn, chứng từ sử dụng phải hợp pháp, hợp lệ và thể hiện đầy đủ các thông tin cần thiết như ngày lập, nội dung giao dịch, giá trị…;
➧ Hình thức lưu trữ: Có thể lưu trữ chứng từ, sổ sách bằng phương tiện điện tử hoặc bản giấy;
➧ Thời gian lưu trữ:
- Tối thiểu 5 năm với chứng từ, sổ sách kế toán;
- Đối với hóa đơn thì thời hạn lưu trữ thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.
➧ Số liệu phải thống nhất: Các khoản doanh thu, chi phí cần được ghi nhận đầy đủ, chính xác và có sự đối chiếu giữa chứng từ với sổ sách, hạn chế tình trạng thiếu số liệu hoặc chênh lệch;
➧ Theo dõi sổ sách thường xuyên: Không nên để dồn việc ghi chép đến cuối kỳ. Việc cập nhật định kỳ giúp HKD, CNKD dễ kiểm soát tình hình kinh doanh và kịp thời phát hiện sai sót;
➧ Chủ động ứng dụng công cụ hỗ trợ: Có thể sử dụng phần mềm kế toán hoặc tìm đến dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để thuận tiện hơn trong việc quản lý sổ sách, chứng từ và thực hiện các nghiệp vụ thuế theo quy định.
--------
Việc cập nhật và thực hiện đúng các quy định về thuế, hóa đơn, chứng từ và sổ sách kế toán là một phần quan trọng trong quá trình hoạt động của hộ kinh doanh. Đặc biệt, khi chính sách thuế có những điều chỉnh mới, chủ hộ cần chủ động rà soát lại cách ghi nhận và kê khai để đảm bảo hồ sơ được thực hiện đầy đủ, đúng quy định.
➤ Tham khảo bài viết:
Các câu hỏi thường gặp về kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152
1. Thông tư 152/2025/TT-BTC áp dụng cho những hộ kinh doanh nào?
Thông tư 152/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kế toán. Quy định áp dụng cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ, bao gồm cả trường hợp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm.
2. Hộ kinh doanh cần lưu trữ những loại chứng từ, sổ sách nào?
Tùy vào phương pháp tính thuế và nghĩa vụ thuế, hộ kinh doanh có thể phải theo dõi các loại sổ như: Sổ doanh thu, sổ chi tiết doanh thu và chi phí, sổ vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa hoặc sổ theo dõi tiền. Đối với chứng từ, cần lưu giữ hóa đơn và các chứng từ kế toán liên quan, bảo đảm thông tin đầy đủ, hợp pháp và số liệu thống nhất với sổ sách.
3. Hộ kinh doanh cần lưu ý gì khi làm việc với cơ quan thuế?
Khi có yêu cầu giải trình, kiểm tra hoặc trao đổi về vấn đề thuế, hộ kinh doanh cần làm những việc sau:
- Chủ động phối hợp và cung cấp đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu.
- Chuẩn bị đầy đủ sổ sách, hóa đơn và chứng từ;
- Trước khi cung cấp số liệu cho cơ quan thuế phải đối chiếu số liệu với hồ sơ thực tế.
Như Quỳnh - Chuyên viên Kế toán thuế Quốc Việt